Η θάλασσα είναι η ίδια για όλους· αυτό που αλλάζει είναι ποιος κρατά το τιμόνι
Τι σχέση έχει ένα ταξίδι από τη Μενόρκα στη Βαρκελώνη με τη διαχείριση της ενέργειας στην εταιρεία σας
Υπάρχει κάτι που ανακαλύπτεις όταν ταξιδεύεις με σκάφος. Σου έχω ξαναμιλήσει για την εμπειρία μου στη διαδρομή Βαρκελώνη–Μενόρκα.
Ο άνεμος είναι ο ίδιος.
Ο καιρός είναι ο ίδιος.
Η απόσταση δεν αλλάζει.
Ούτε και η θάλασσα.
Ωστόσο, δεν κάνουν όλα τα σκάφη τη διάσχιση με τον ίδιο τρόπο.
Κάποια διαθέτουν οικονομική κατανάλωση καυσίμου, σταθερή πορεία και ήρεμο πλήρωμα.
Άλλοι φτάνουν με περιττές παρακάμψεις, αναγκαστικές ελιγμούς και την αίσθηση ότι όλη την ώρα απλώς αντιδρούσαν.
Η διαφορά δεν βρίσκεται στη θάλασσα.
Το θέμα είναι ο τρόπος με τον οποίο χειρίστηκε το τιμόνι και οι αποφάσεις που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της πορείας.
Και αυτό έχει μεγάλη σχέση με τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες διαχειρίζονται σήμερα την ενέργειά τους.
Η ενέργεια δεν είναι απλώς θέμα λειτουργίας. Είναι μια απόφαση για το πώς θα κατευθυνθεί το πλοίο.
Σε πολλές εκτελεστικές επιτροπές, το θέμα της ενέργειας εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή κατηγορία: ανατίθεται, αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης, εγκρίνεται και αρχειοθετείται.
Εφ' όσον δεν υπάρχουν εκπλήξεις, κανείς δεν το αμφισβητεί.
Όταν όμως αναλύει κανείς την εξέλιξη της αγοράς ενέργειας, όπως αποτυπώνεται στις τεχνικές εκθέσεις ERA Group, συνειδητοποιεί ότι δεν πρόκειται για σταθερή δαπάνη.
Έχουμε να κάνουμε με έναν παράγοντα που επηρεάζει άμεσα τα περιθώρια κέρδους, τις οικονομικές προβλέψεις και την ανταγωνιστικότητα.
Και όταν ένας παράγοντας μπορεί να επηρεάσει το περιθώριό σας μέσα σε λίγους μήνες, παύει να είναι απλώς λειτουργικός.
Αυτό αποτελεί ζήτημα διακυβέρνησης.
Επειδή δεν πρόκειται για τεχνικό πρόβλημα.
Πρόκειται για μια στρατηγική απόφαση σχετικά με το μέγεθος του κινδύνου που αναλαμβάνετε, τα κριτήρια που εφαρμόζετε κατά την αγορά και το ποιος φέρει την ευθύνη όταν η αγορά γίνεται ασταθής.
Η τιμή δεν είναι το παν.
Σε ένα ταξίδι, δεν κερδίζει το πιο ακριβό πλοίο, αλλά αυτό που ξέρει να διαβάζει τον άνεμο και να προσαρμόζει τα πανιά του την κατάλληλη στιγμή.
Κάτι πολύ παρόμοιο συμβαίνει στον τομέα της ενέργειας.
Η απόφαση δεν συνίσταται απλώς στο να καθοριστεί μια τιμή ή να ακολουθηθεί ένας δείκτης.
Το θέμα είναι πόσο ρίσκο είστε διατεθειμένοι να αναλάβετε και με βάση ποια κριτήρια.
Επειδή ο καθορισμός μιας τιμής χωρίς στρατηγική μπορεί να αποβεί δαπανηρός.
Το ίδιο ισχύει και για την ευρετηρίαση χωρίς έλεγχο.
Αυτό που είναι πραγματικά επικίνδυνο δεν είναι το να επιλέξεις το λάθος μοντέλο.
Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει καθορισμένη στρατηγική πριν από τις διακυμάνσεις της αγοράς.
Όταν παίρνεις αποφάσεις χωρίς να έχεις προηγουμένως καθορίσει ένα πλαίσιο, χωρίς να αναλάβεις τα ηνία, απλώς αντιδράς.
Το να αναλάβεις τα ηνία σημαίνει να αναλάβεις την ευθύνη.
Αυτή είναι η συνέπεια.
Για να αναλάβει κανείς ηγετικό ρόλο στον τομέα της ενέργειας, πρέπει να χαράξει μια σαφή πολιτική πριν αλλάξει η κατάσταση στην αγορά.
Αυτό περιλαμβάνει:
- Καθορισμός πολιτικής προμηθειών που συνάδει με το προφίλ κινδύνου της εταιρείας.
- Καθορισμός ρητών ορίων έκθεσης.
- Να προσδιοριστεί ποιο μέρος του κόστους εξαρτάται από την αγορά και ποιο από την κατανάλωση.
- Παρακολούθηση των αποκλίσεων με βάση τα δεδομένα, όχι με βάση την διαίσθηση.
- Ενσωμάτωση της ενέργειας στη στρατηγική για τα οικονομικά και τη βιωσιμότητα.
Κανένα συμβόλαιο δεν μπορεί να επιτύχει κάτι τέτοιο από μόνο του.
Αυτό το κάνουν οι άνθρωποι που διευθύνουν την εταιρεία.
Σε ένα ιστιοφόρο, μπορείς να διαθέτεις τον καλύτερο εξοπλισμό, αλλά αν ο καπετάνιος δεν αποφασίσει για την πορεία, τις προσαρμογές και τους ελιγμούς, το σκάφος δεν πλέει — απλώς παρασύρεται.
Στον τομέα της ενέργειας, συμβαίνει ακριβώς το ίδιο.
Μια πυξίδα δεν πλέει στη θέση σου, αλλά χωρίς πυξίδα πλέεις στα τυφλά.
Στον τομέα της βελτιστοποίησης του κόστους, η συνολική και λεπτομερής εικόνα δεν αποτελεί πολυτέλεια ούτε ένα επίσημο δείπνο στο κατάστρωμα· είναι απαραίτητο να διαθέτουμε τα κριτήρια για να επιλέγουμε και να αναλαμβάνουμε τον έλεγχο.
Η πληροφορία δεν αποτελεί εργαλείο λήψης αποφάσεων.
Αν δεν το γνωρίζετε:
- Ποιο μέρος του κόστους σας εξαρτάται από την αγορά και ποιο από την πραγματική κατανάλωση.
- Πώς εξελίσσεται η καμπύλη κατανάλωσής σας με την πάροδο του χρόνου.
- Ποιες αποκλίσεις συσσωρεύονται από τρίμηνο σε τρίμηνο.
- Ποια θα ήταν η επίδραση μιας ξαφνικής αύξησης των τιμών στο περιθώριό σας.
Τότε δεν διαχειρίζεσαι την ενέργεια.
Απλώς δέχεσαι ό,τι σου τύχει.
Και το να δέχεσαι ό,τι σου τύχει σε μια ασταθή αγορά δεν είναι ουδέτερη στάση.
Σημαίνει να αναλαμβάνεις κίνδυνο χωρίς να το έχεις αποφασίσει.
Η μέτρηση δεν εξαλείφει τη μεταβλητότητα.
Ωστόσο, σας επιτρέπει να προβλέπετε διάφορα σενάρια, να προσαρμόζετε τη στρατηγική σας και να αποτρέπετε την αγορά από το να καθορίζει τα κέρδη σας χωρίς τη συγκατάθεσή σας.
Η πυξίδα δεν σε καθοδηγεί.
Όταν αλλάζει ο άνεμος, καταλαβαίνεις ποιος έχει τον έλεγχο.
Υπάρχουν στιγμές που η αγορά ενέργειας γίνεται τεταμένη.
Οι τιμές μεταβάλλονται γρήγορα. Οι αποφάσεις λαμβάνονται πιο γρήγορα. Η πίεση στα περιθώρια κέρδους αυξάνεται.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κίνδυνος κάθε εταιρείας μεταβάλλεται.
Όσοι έχουν καθορίσει την ενεργειακή τους πολιτική αντιδρούν με περιθώριο ασφαλείας.
Όσοι δεν το έχουν κάνει, ας αυτοσχεδιάσουν.
Και ο αυτοσχεδιασμός, σε ασταθή περιβάλλοντα, σπάνια είναι ουδέτερος.
Και ο αυτοσχεδιασμός, σε ασταθή περιβάλλοντα, σπάνια είναι ουδέτερος.
Δεν πρόκειται για το να προβλέψεις την επόμενη κίνηση της αγοράς. Πρόκειται για το να έχεις αποφασίσει εκ των προτέρων πώς θα ενεργήσεις όταν συμβεί.
Γιατί όταν ο άνεμος αλλάζει κατεύθυνση, δεν υπάρχει χρόνος να σκεφτείς μια στρατηγική.
Το μόνο που μένει είναι να εκτελέσεις αυτό που είχες ήδη.
Το θέμα δεν είναι πόσα πληρώνεις, αλλά ποιος είναι στο τιμόνι.
Εάν η ενέργεια αποτελεί σημαντικό μέρος της δομής των δαπανών σας, η συζήτηση δεν πρέπει πλέον να περιορίζεται σε:
«Πήραμε καλή τιμή;»
Πρέπει να είναι κάτι άλλο.
- Έχουμε εφαρμόσει μια σαφή ενεργειακή πολιτική;
- Γνωρίζουμε το μέγεθος του κινδύνου που αναλαμβάνουμε;
- Έχει ληφθεί υπόψη η ενέργεια στον οικονομικό μας προγραμματισμό;
- Μετράμε συνεχώς την έκθεση και τις αποκλίσεις;
- Έχουμε καθορίσει σενάρια για ξαφνικές διακυμάνσεις της αγοράς;
Επειδή η τιμή είναι αποτέλεσμα.
Το πραγματικό ζήτημα είναι αν η ενέργεια υπόκειται σε ρύθμιση ή απλώς αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Και το να διαπραγματεύεται κανείς χωρίς στρατηγικό πλαίσιο σημαίνει ότι βασίζεται στην εκάστοτε συγκυρία.
Να κυβερνάς σημαίνει να αποφασίζεις πριν αποφασίσει η αγορά για σένα.
Η θάλασσα δεν κάνει διακρίσεις μεταξύ των εταιρειών.
Η αγορά ενέργειας είναι η ίδια για όλους.
Οι κανόνες είναι οι ίδιοι.
Η μεταβλητότητα παραμένει η ίδια.
Οι πιέσεις είναι οι ίδιες.
Αυτό που αλλάζει δεν είναι το περιβάλλον.
Είναι το επίπεδο ετοιμότητας.
Υπάρχουν εταιρείες που αντιλαμβάνονται ότι η ενέργεια αποτελεί στρατηγική παράμετρο που επηρεάζει τα περιθώρια κέρδους, τις προβλέψεις και τη θέση τους στην αγορά.
Και υπάρχουν εταιρείες που συνεχίζουν να το αντιμετωπίζουν ως μια σύμβαση που υπογράφεται και στη συνέχεια ξεχνιέται.
Η αγορά δεν ανταμείβει τις προθέσεις.
Επιβραβεύει τη δομή.
Και το να βασίζεσαι στο ότι ο άνεμος θα είναι ευνοϊκός δεν αποτελεί στρατηγική.
Είναι η ελπίδα.
Μια εταιρεία δεν μπορεί να βασίσει τα οικονομικά της αποτελέσματα στην ελπίδα.
Μπορεί να το κάνει αυτό με βάση την κρίση, την πολιτική και τα συστήματα.
Και εκεί είναι που βλέπεις ποιος ανέλαβε το τιμόνι… πριν σαλπάρουν.
