«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος σε περιόδους αναταραχής δεν είναι η ίδια η αναταραχή, αλλά το να ενεργούμε με βάση τη λογική του χθες.» - Peter Drucker
Το να περπατάς για πρώτη φορά στους δρόμους της Ρώμης είναι μια αίσθηση που με συνοδεύει για μέρες. Βλέπεις ερείπια παντού... και ανάμεσά τους, γάτες. Γάτες που αποτελούν πλέον τους σιωπηλούς κατοίκους αυτού που κάποτε ήταν μια αυτοκρατορία.
Εκείνες τις μέρες, αναρωτιόμουν συνεχώς: Πώς είναι δυνατόν να έχουν εγκαταλειφθεί τόσα κτίρια; Γιατί, αφού κάποτε είχαν τόση δύναμη, έχει απομείνει τόσο λίγα;
Υπάρχουν πολλές θεωρίες για την πτώση της Ρώμης: εξωτερικοί, εσωτερικοί, οικονομικοί, πολιτικοί και στρατιωτικοί παράγοντες. Όμως αυτό που συνεχίζει να με στοιχειώνει περισσότερο είναι η εικόνα των εγκαταλελειμμένων κτιρίων.
Οι αυτοκρατορίες —όπως και οι εταιρείες— δεν καταρρέουν από τη μια μέρα στην άλλη. Κανείς δεν πιστεύει ότι αυτό που έχουν σήμερα μπορεί να εξαφανιστεί. Έτσι, δεν καταρρέει: απλώς παραμελείται. Το μάρμαρο καλύπτεται από σκόνη, μέρα με τη μέρα. Και τότε, μια μέρα, οι γάτες εγκαθίστανται εκεί.
Σκέφτομαι τις εταιρείες. Και αυτές πιστεύουν ότι θα διαρκέσουν για πάντα. Εγκαθίστανται σε μια άνετη και οικεία λογική, χωρίς να αφήνουν περιθώρια για οτιδήποτε καινούργιο.
Τα σημάδια σπάνια είναι εμφανή:
• Παρωχημένα επιχειρηματικά μοντέλα που δεν προσαρμόζονται.
• Αλαζονεία που μεταμφιέζεται σε σταθερότητα: «πάντα το κάναμε έτσι».
• Απώλεια επαφής με τον πελάτη.
• Εξουθενωμένη οργανωτική κουλτούρα: αποχώρηση ταλαντούχων στελεχών· τμήματα που βρίσκονται σε σύγκρουση μεταξύ τους· μεγαλύτερη μέριμνα για την υπεράσπιση της επικράτειάς τους παρά για τη συνεργασία.
• Διαδικασίες που κανείς δεν ελέγχει· έξοδα που εκτινάσσονται στα ύψη· αποφάσεις που επαναλαμβάνονται χωρίς αμφισβήτηση. Η παρακμή ξεκινά αθόρυβα. Όχι με κάποια ανακοίνωση.
Όχι εν μέσω κρίσης.
Αλλά στη συστηματική επανάληψη της καθημερινής ζωής.
Και τότε, το ερώτημα: Κι αν οι γάτες είναι ήδη εδώ;
