De zee is voor iedereen hetzelfde; wat verandert, is wie er aan het roer staat
Wat een reis van Menorca naar Barcelona te maken heeft met energiebeleid in uw bedrijf
Er is iets wat je ontdekt als je gaat zeilen. Ik heb je al eens verteld over mijn ervaring op de route Barcelona–Menorca.
De wind is nog steeds dezelfde.
Het weer is hetzelfde.
De afstand verandert niet.
En de zee ook niet.
Niet alle boten maken de overtocht echter op dezelfde manier.
Sommige komen aan met een laag brandstofverbruik, een stabiele koers en een rustige bemanning.
Anderen komen aan via onnodige omwegen, gedwongen manoeuvres en met het gevoel dat ze de hele tijd alleen maar hebben moeten reageren.
Het verschil zit hem niet in de zee.
Het hangt af van hoe het roer werd gevoerd en welke beslissingen er gaandeweg zijn genomen.
En dat heeft veel te maken met de manier waarop bedrijven tegenwoordig met hun energie omgaan.
Energie is geen operationele kwestie. Het is een beslissing over hoe het schip wordt bestuurd.
In veel directies wordt energie nog steeds behandeld als een van de vele andere onderwerpen: het wordt gedelegeerd, er wordt over onderhandeld, het wordt goedgekeurd en vervolgens opgeborgen.
Zolang er geen verrassingen zijn, stelt niemand het ter discussie.
Maar als je de ontwikkeling van de energiemarkt analyseert, zoals die tot uiting komt in de technische rapporten ERA Group, besef je dat dit geen vaste kostenpost is.
We hebben hier te maken met een factor die een directe invloed heeft op de marges, de financiële prognoses en het concurrentievermogen.
En wanneer een factor je marge binnen enkele maanden kan beïnvloeden, is het niet langer louter een operationele kwestie.
Het wordt een kwestie van bestuur.
Omdat het geen technisch probleem is.
Het is een strategische beslissing over hoeveel risico je neemt, op basis van welke criteria je aankoopbeslissingen neemt en wie er verantwoordelijk is als de markt onder druk komt te staan.
Prijs is niet alles.
Tijdens een reis wint niet het duurste schip, maar het schip dat de wind weet te lezen en op het juiste moment zijn zeilen bijstelt.
In de energiesector gebeurt er iets soortgelijks.
Het gaat er niet alleen om een prijs vast te stellen of een index te volgen.
Het gaat erom hoeveel risico je bereid bent te nemen en op basis van welke criteria.
Want een prijs vaststellen zonder strategie kan duur uitvallen.
Ook indexeren zonder controle kan dat zijn.
Wat echt gevaarlijk is, is niet dat je het verkeerde model kiest.
Het is het ontbreken van een duidelijk beleid voordat de markt in beweging komt.
Als je een beslissing neemt zonder vooraf een kader te hebben vastgesteld, zonder het heft in eigen handen te nemen, ben je aan het reageren.
Het roer overnemen betekent verantwoordelijkheid nemen.
Dat is het gevolg.
Het voortouw nemen op energiegebied betekent dat er een duidelijk beleid moet worden vastgesteld voordat de markt in beweging komt.
Dit houdt het volgende in:
- Het opstellen van een inkoopbeleid dat aansluit bij het risicoprofiel van het bedrijf.
- Het vaststellen van expliciete blootstellingsgrenzen.
- Nagaan welk deel van de kosten afhankelijk is van de markt en welk deel van het verbruik.
- Afwijkingen monitoren op basis van gegevens, niet op basis van intuïtie.
- Energie integreren in de financiële en duurzaamheidsstrategie.
Geen enkel contract kan dit op eigen kracht bewerkstelligen.
Het zijn de mensen die het bedrijf leiden die dat doen.
Op een zeilboot kun je wel de beste uitrusting hebben, maar als de kapitein niet beslist over de koers, de aanpassingen en de manoeuvres, vaart de boot niet – hij drijft gewoon rond.
Op het gebied van energie gebeurt precies hetzelfde.
Een kompas vaart niet voor je, maar zonder kompas vaar je blind.
Bij kostenoptimalisatie is een globaal en gedetailleerd overzicht geen luxe en ook geen galadiner aan dek; het is een absolute noodzaak om over de juiste criteria te beschikken om keuzes te maken en de touwtjes in handen te nemen.
Informatie is geen hulpmiddel bij het nemen van beslissingen.
Mocht je het nog niet weten:
- Welk deel van uw kosten hangt af van de markt en welk deel van het daadwerkelijke verbruik?
- Hoe uw verbruikscurve zich in de loop van de tijd ontwikkelt.
- Welke afwijkingen stapelen zich kwartaal na kwartaal op?
- Welke gevolgen een plotselinge prijsstijging zou hebben voor uw marge.
Dan houd je geen rekening met energie.
Je neemt gewoon alles voor lief wat er op je pad komt.
En alles wat er in een volatiele markt op je pad komt, zomaar accepteren, is niet neutraal.
Het betekent risico’s nemen zonder daar bewust voor te hebben gekozen.
Meten neemt de volatiliteit niet weg.
Maar zo kun je op scenario’s anticiperen, je strategie aanpassen en voorkomen dat de markt zonder jouw toestemming je winstcijfers bepaalt.
Het kompas navigeert niet voor je.
Als de wind draait, weet je meteen wie de baas is.
Er zijn momenten waarop de energiemarkt onder druk komt te staan.
Prijzen veranderen snel. Beslissingen worden sneller genomen. De druk op de marges neemt toe.
In dergelijke situaties verandert de blootstelling van elk bedrijf.
Degenen die hun energiebeleid hebben vastgelegd, handelen met een veiligheidsmarge.
Wie dat niet heeft gedaan, moet improviseren.
En improvisatie is in onvoorspelbare situaties zelden neutraal.
En improvisatie is in onvoorspelbare situaties zelden neutraal.
Het gaat er niet om de volgende beweging van de markt te voorspellen. Het gaat erom dat je van tevoren hebt besloten hoe je gaat handelen als het zover is.
Want als de wind van richting verandert, is er geen tijd om een strategie te bedenken.
Nu hoef je alleen nog maar die ene uit te voeren die je al had.
Het gaat er niet om hoeveel je betaalt, maar wie er aan het roer staat.
Als energie een aanzienlijk deel van uw kostenstructuur uitmaakt, zou het gesprek zich niet langer moeten beperken tot:
“Hebben we een goede prijs gekregen?”
Het moet iets anders zijn.
- Hebben we een duidelijk energiebeleid?
- Weten we wel hoeveel risico we nemen?
- Wordt energie meegenomen in onze financiële planning?
- Meten we de blootstelling en afwijkingen voortdurend?
- Hebben we scenario’s opgesteld voor plotselinge marktbewegingen?
Omdat de prijs daaruit voortvloeit.
De echte vraag is of energie wordt gereguleerd of dat er alleen maar over wordt onderhandeld.
En onderhandelen zonder strategisch kader betekent dat je je laat leiden door het moment.
Besturen betekent beslissen voordat de markt voor je beslist.
De zee maakt geen onderscheid tussen bedrijven.
De energiemarkt is voor iedereen hetzelfde.
De regels zijn hetzelfde.
De volatiliteit is hetzelfde.
De druk is hetzelfde.
Wat verandert, is niet de omgeving.
Het gaat om de mate van paraatheid.
Er zijn bedrijven die beseffen dat energie een strategische factor is die van invloed is op marges, prognoses en marktpositie.
En er zijn bedrijven die het nog steeds beschouwen als een contract dat wordt ondertekend en vervolgens in de vergetelheid raakt.
De markt beloont geen goede bedoelingen.
Het beloont structuur.
En erop vertrouwen dat de wind gunstig zal zijn, is geen strategie.
Het is hoop.
Een bedrijf kan zijn winst niet op hoop baseren.
Dat kan het doen op basis van beoordeling, beleid en systemen.
En dan zie je wie het roer heeft overgenomen… voordat we uitvaren.
