Oszczędności rzędu milionów euro: dlaczego zrównoważone zamówienia i inteligentna produkcja to Twój następny krok




Zrównoważone zamówienia i inteligentna produkcja to nie tylko modne hasła, ale strategiczne decyzje, które decydują o tym, kto w przyszłości będzie liderem (a kto pozostanie w tyle). W swoim blogu eksperckim Ronald Batenburg wyjaśnia, jak firma może realizować zrównoważone zamówienia.
Europa znajduje się na rozdrożu. W latach 2000–2024 jej potencjał przemysłowy skurczył się o jedną czwartą. Uzależnienie od dostawców spoza Europy oraz od energii pochodzącej z paliw kopalnych sprawia, że jesteśmy podatni na kryzysy. W związku z tym Komisja Europejska, poprzez inicjatywę „Clean Industrial Deal”, stawia zdecydowanie na reindustrializację, ekologizację i optymalizację kosztów.
Jednocześnie rośnie presja na zasoby surowców: zmniejszają się zapasy słodkiej wody, zanikają lasy, a surowce stają się coraz rzadsze. Stanowi to bezpośrednie zagrożenie dla ciągłości działalności. Jednocześnie innowacje otwierają nowe rynki: inteligentne, zrównoważone rozwiązania przyciągają nowych klientów i sprawiają, że przedsiębiorstwa stają się mniej zależne od zmiennych cen i importu.
Zrównoważone zaopatrzenie oznacza świadome decyzje na każdym etapie łańcucha dostaw: od wyboru materiałów i transportu po warunki pracy. Na przykład od 2020 roku firma Philips kupuje do produkcji opakowań wyłącznie drewno posiadające certyfikat FSC lub PEFC i wymaga od dostawców udziału w programie Supplier Sustainability Program. Efektem tego są: zmniejszenie emisji CO₂, niższe koszty związane z odpadami oraz silniejsze relacje z dostawcami.
Firma Interface (producent płytek dywanowych) wykorzystuje w 100% przędzę pochodzącą z recyklingu, a nawet opracowuje produkty o ujemnym bilansie węglowym. Dzięki temu udało jej się pozyskać dużych międzynarodowych klientów, takich jak Google i ING.
Inteligentna produkcja opiera się na technologii, danych i automatyzacji, co pozwala pracować wydajniej, elastyczniej i w sposób bardziej zrównoważony. Weźmy na przykład Industry 5.0: wykorzystanie sztucznej inteligencji, Internetu rzeczy i robotyki do optymalizacji procesów w połączeniu z ludzką wiedzą specjalistyczną i tworzeniem wartości społecznej.
Dużą rolę odgrywa również efektywność energetyczna, na przykład poprzez przejście na energię słoneczną i wiatrową lub odnawialne źródła ciepła. Lokalizacja (przeniesienie produkcji bliżej rynku zbytu) zmniejsza ryzyko i skraca czas dostaw. ASML wykorzystuje cyfrowe bliźniaki i czujniki IoT do konserwacji zapobiegawczej, co zmniejsza przestoje i ogranicza marnotrawstwo. Fabryka lodów Unilever w Hellendoorn jest częściowo zasilana energią cieplną ze źródeł odnawialnych i wykorzystuje inteligentne oprogramowanie, aby zmniejszyć marnotrawstwo o 15 procent.
Firmy, które stawiają na zrównoważone zakupy i inteligentną produkcję, odnoszą wymierne korzyści ze swoich wysiłków. Na przykład przeprojektowanie opakowań i zastosowanie bardziej ekologicznych materiałów w firmie Philips przyniosło znaczne oszczędności rzędu milionów euro. Ta transformacja otwiera również nowe możliwości na płaszczyźnie handlowej: dzięki swojemu zrównoważonemu podejściu firma Interface uzyskała dostęp do międzynarodowych przetargów, których wymogów konkurenci nie byli w stanie spełnić.
Ponadto przeniesienie produkcji do bliższych lokalizacji sprawia, że przedsiębiorstwa stają się mniej zależne od skomplikowanych, globalnych łańcuchów dostaw. Krótsze terminy dostaw i mniejsza podatność na zakłócenia zwiększają odporność na kryzysy. Nie można też zapominać, że organizacje, które w widoczny sposób działają w sposób zrównoważony, budują silną markę pracodawcy i częściej przyciągają młode, zmotywowane talenty.
Jednak droga do zrównoważonych zakupów i produkcji nie jest pozbawiona wyzwań. Często konieczne są znaczne inwestycje początkowe w technologie, badania i rozwój oraz certyfikaty. Ponadto w wielu branżach trudno jest uzyskać wiarygodne dane dotyczące całego łańcucha dostaw, przez co pomiar rzeczywistego wpływu pozostaje skomplikowanym zadaniem.
Do tego dochodzi fakt, że przedsiębiorstwa muszą zmagać się ze złożonymi i zróżnicowanymi przepisami i regulacjami, które mogą się znacznie różnić w zależności od kraju. Również niepewność co do czasu zwrotu z inwestycji w innowacyjne rozwiązania sprawia, że niektóre organizacje podchodzą do nich z rezerwą.
W przypadku części przedsiębiorstw nacisk nadal kładzie się głównie na wyniki krótkoterminowe, co utrudnia uzasadnienie inwestycji długoterminowych. Do tego często brakuje wiedzy na temat dostępnych dotacji i programów, takich jak „Horyzont Europa” czy Fundusz Innowacji. Czasami pojawia się też obawa, że działania na rzecz zrównoważonego rozwoju zakłócą bieżące procesy.
Jednocześnie rośnie presja ze strony klientów i partnerów w łańcuchu dostaw, by działać w sposób bardziej zrównoważony. Władze oferują hojne dotacje i korzystne opcje finansowania, dzięki czemu inwestycje stają się bardziej atrakcyjne. Co więcej, takie działania często zapewniają obecnie przewagę konkurencyjną w przetargach i na rynkach eksportowych.
Eksperci porównują ten moment do pierwszej rewolucji przemysłowej, ale z jedną zasadniczą różnicą: teraz chodzi o rozwój w harmonii z naszą planetą. Firmy, które już dziś stawiają na zrównoważone zaopatrzenie i inteligentną produkcję, budują solidne, przyszłościowe i rentowne przedsiębiorstwa.
Nie chodzi więc o to, czy branża się zmienia, ale o to, jak szybko i mądrze potrafisz się do tych zmian dostosować. Zrównoważone zakupy i inteligentna produkcja to nie są projekty luksusowe, lecz klucz do prowadzenia działalności dostosowanej do wyzwań przyszłości.
Firmy, które zaczną działać już dziś, jutro staną się liderami: będą bardziej wydajne, rentowne i atrakcyjne dla klientów oraz inwestorów. Wybór należy do Ciebie: czy pozostaniesz przy starych schematach, czy też wyruszysz w kierunku czystszej, inteligentniejszej i bardziej odpornej przyszłości?
1. Oszacuj swój obecny wpływ na środowisko – zmierz zużycie energii, przepływy materiałów i emisję CO₂ w całym łańcuchu dostaw.
2. Wybierz realny, szybki sposób na poprawę sytuacji – na przykład przejście na opakowania z recyklingu lub wprowadzenie rozwiązania pozwalającego na oszczędność energii.
3. Zaangażuj dostawców i klientów – ustalcie wspólne cele w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz zasady monitorowania.
4. Skorzystaj z dotacji – na przykład z programu „Horyzont Europa”, programu SDE++ oraz regionalnych funduszy na rzecz innowacji.
5. Zacznij od małej skali, szybko zwiększaj zasięg – rozpocznij od projektu pilotażowego, wyciągnij wnioski, a następnie wdrażaj sprawdzone rozwiązania na szerszą skalę.
Wskazówka: Zaplanuj w ciągu 30 dni spotkanie wewnętrzne, aby omówić te kroki, i już jutro zdecyduj, od czego zaczniesz.
